Welke metalen zijn magnetisch? Dit trekt een magneet wel en niet aan

Het is een vraag die vaak terugkomt: welke metalen worden eigenlijk aangetrokken door een magneet? Het korte antwoord: vooral materialen met ijzer, nikkel of kobalt. Het langere antwoord is interessanter, want niet elk metaal is magnetisch en zelfs staal of RVS reageert niet altijd hetzelfde. Daarom zetten we de belangrijkste materialen overzichtelijk op een rij.

Niet elk metaal is magnetisch

Veel mensen gaan ervan uit dat alle metalen op een magneet reageren. Logisch, want staal, gereedschap, machines en constructiedelen doen dat vaak wel. Toch is “metaal” niet hetzelfde als “magnetisch”.

Een magneet trekt vooral ferromagnetische materialen aan. Dat zijn materialen waarvan de interne structuur zich sterk laat uitlijnen door een magneetveld. Daardoor ontstaat een duidelijke aantrekkingskracht. De bekendste voorbeelden zijn:

• ijzer
• staal en gietijzer
• nikkel
• kobalt
• sommige RVS-soorten
• bepaalde magnetische legeringen.

In de praktijk is ijzer het meest herkenbare voorbeeld. Daarom reageren veel staalsoorten sterk op magneten: staal bevat ijzer.

Welke metalen trekt een magneet aan?

Een magneet trekt vooral materialen aan die ijzer, nikkel of kobalt bevatten. Denk aan gewone staalsoorten, gietijzer, bepaalde gereedschappen, schroeven, bouten, spijkers en machineonderdelen.

Ook sommige soorten roestvast staal zijn magnetisch. Dat zorgt vaak voor verwarring, want RVS wordt in de praktijk soms als “niet-magnetisch” gezien. Toch is dat niet altijd juist. Ferritisch en martensitisch RVS kunnen duidelijk magnetisch zijn. Austenitisch RVS, zoals veel 304- en 316-kwaliteiten, is meestal niet of slechts zwak magnetisch.

Daarom is de magneettest handig als eerste indicatie, maar niet altijd voldoende om een materiaal exact te bepalen.

Welke metalen zijn niet magnetisch?

Er zijn ook veel metalen die in de praktijk niet door een gewone magneet worden aangetrokken. Voorbeelden zijn:

• aluminium
• koper
• messing
• brons
• goud
• zilver
• lood
• zink
• tin
• titanium

Deze materialen kunnen in natuurkundige zin soms heel zwak reageren op een magneetveld, maar niet op een manier die u merkt met een standaard magneet. Een magneet blijft er dus niet aan hangen.

Dat betekent niet dat deze metalen niet te scheiden zijn. Bij recycling worden non-ferrometalen zoals aluminium en koper bijvoorbeeld vaak gescheiden met een ander principe: wervelstromen. Een magneet trekt deze metalen niet vast, maar een veranderend magnetisch veld kan ze wel in beweging brengen. Dat principe wordt toegepast in eddy current scheiders.

En RVS dan?

RVS is de bekendste twijfelcategorie. De vraag “is roestvast staal magnetisch?” heeft geen simpel ja-of-nee-antwoord. Het hangt af van de RVS-soort en de bewerking:

• Ferritisch RVS is meestal magnetisch.
• Martensitisch RVS is meestal magnetisch.
• Austenitisch RVS, zoals 304 en 316, is meestal niet of nauwelijks magnetisch.
• Door vervormen, lassen of koud bewerken kan austenitisch RVS plaatselijk toch licht magnetisch worden.

Dat verklaart waarom een magneet soms wel op een RVS-koelkast blijft zitten en soms niet. Het zegt niet direct iets over de kwaliteit van het RVS, maar vooral over de samenstelling en structuur van het materiaal.

Waarom dit belangrijk is in de industrie

In productieprocessen kan een klein metaaldeeltje grote gevolgen hebben. In food, bulk, chemie en recycling worden magnetische systemen gebruikt om ijzerhoudende deeltjes uit productstromen te verwijderen. Denk aan spijkers, metaalslijpsel, schroefjes of fijne ijzerdeeltjes.

Voor Goudsmit Magnetics is materiaalgedrag daarom geen theorie, maar dagelijkse praktijk. De juiste magneetoplossing hangt af van het product, de vervuiling, de deeltjesgrootte, de stroomsnelheid en de afstand tot het magneetveld.

Een eenvoudige vraag als “blijft een magneet hieraan hangen?” is vaak het startpunt. De juiste oplossing vraagt om meer kennis van materiaal, toepassing en proces.

Meer weten?

Wilt u weten of een bepaald materiaal magnetisch is, of welke magneetoplossing past bij uw proces? Bekijk onze kennisbank over ferromagnetische materialen of neem contact op met onze specialisten.